|
|||
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
|
83. Hato ki kham bun ki kynthei kiba iap na ka jingpang cancer ban ia ki shynrang? Em. Kane ka dei na ka daw ba ki kynthei kiba ioh cancer ki ioh khah khah tang ha ki buin bad ka ryndang pla khun, haba ia nujor pat ia ka cancer ha ki shynrang ba ki ioh ha kiba bun bah ki jaka. Lada ngim pynleit jingmut bniah, ka pyni ba ka cancer ka bun ha ki kynthei. 84. Hato ka jingpang cancer ka kham paw ha kito ki kynthei kiba la shong kurim ne ha kito kiba shong samla? Ka report ba la lum na ki certificate ba la pynshisha ia kiba iap ka pyni ba hadien 40 snem ka rta, ka jingiap na ka pang cancer ka kham bun hapdeng ki kynthei ba shong samla ban ia kito ki kynthei ba la shong kurim kiba kat juh ka rta. Ki kynthei kiba shong samla ki kham iap na ka pang cancer ha ki buin bad ki kynthei ba la don lok pat ki kham ioh cancer ha ka ryndang pla khun. Ki doktor ki ngeit ba kaba kha ia i khun nyngkong ha kumba 20 snem ka rta ka long ka jingiada na ka pang cancer ki buin. Kaba ioh bun ngut ki kurim ka pynman bun ia ka jingma ban don cancer ha ryndang ka pla khun (Cervix). 85. Ka don ne em ka jingma "ha kaba ap bad khmih kan jia aiu" ia kano kano ka jingat ha ka buin? Hooid, ka don ka jingma kaba shyrkhei. Ka por ka long ka daw tynrai kaba donkam tam eh ha ka ban synshar ia ka pang cancer bad kaba ap ban "khmih kan jia aiu" ka lah ban lam ia ka pang cancer ka ba lah ban pynkhiah ba kan kylla long ka bym lah shuh ban pynkhiah. Kane ka lah ban lam ia ka jingpang ban phred sha kiwei pat ki bynta jong ka met bad ban pynlong ia ka jingsumar ba kan kham shitom. 86. Hato baroh ki jait jingat ha ka buin ki long kiba lam sha ka pang cancer? Em. Tang khyndiat eh na ka shispah kine ki jingat kiba lam sha ka pang cancer. Ka jingpeit bniah da kaba eksamin ia ki buin bad ruh da ki kor ki bor kin lah ban pyniapher ia kito ki jingat ki bym sniew bad kito ki ban lam sha kaba sniew. Kaba leh Biopsy bad FNAC ia ki jingat da u doktor uba la pynbit bha un sa pynshai ia ka daw jong ka jingpang. 87. Kiei ki jingiada ba dei ban shim ban kiar na kaba ioh pang cancer ha ki buin? Kawei pa kawei ka kynthei kaba la palat 40 snem ka rta ka dei ban phah eksamin ia la ki buin ha u doktor man la ka snem. La dei ruh ban hikai ia kawei pa kawei ka kynthei kaba la palat 35 snem ka rta kumno ban eksamin ia la ki buin (man u bnai hadien kaba poi jingpoi). Dei ruh ban pynshlur ia ki kynthei kiba la dap 40 snem ban phah "screen" (Mammography) ia la ki buin bad ban leh kumta man ka ar snem. Shen ngin sa ioh ki kor ki ban iarap ban ioh kem ha kito ki kynthei kiba lah ban don ia kito ki bynta jong ka met ki ban pynmih cancer ha ki buin lane ha ka pla khun da kaba hiar pateng. 88. Kumno phin eksamin ia la ki buin? Kaba eksamin da lade hi ia la ki jong ki buin, dei ban leh ha kine ki rukom harum hadien kaba poi jingpoi. Kito ki kynthei kiba la kut noh ka jingpoi bnai ki dei ban eksamin ia ki buin jong ki man u bnai.
89. Kiei ki lad jingiada ba dei ban shim ban kiar na kaba iohpang cancer ha ka pla khun? Phi dei ban phah peit bad eksamin bha ia kino kino ki jingmih ba jakhlia na ka mynrain ki kynthei. Haduh 35 snem ka rta phi dei ban shah eksamin man ka snem ha u/ka doktor ba dei sumar ia ki kynthei (Gynaecologist). Ka jingmih snam hadien 50 snem ka rta (kata hadien ka jingsangeh ka jinglong kynthei) ka dawa ban ioh ka jingpeit bniah da u/ka doktor shisyndon. Kiar na kaba ioh bun ngut ki kurim. Ia ka cancer ha ka pla khun lan ban iada da kaba phah peit tista (screening). 90. Hato ki Fibroid (Ka jingat ha ki dohksai ka pla khun) ki kylla cancer ne em? Ki Fibroid shisien lano eh ki kylla long cancer. |
|||
|
Published and issued by STATE CANCER
SOCIETY OF MEGHALAYA, for public interest. |
|||